อาจจะปีสองปีแล้วนะครับที่โครงการ One Laptop Per Child (OLPC) หรือที่รู้จักกันในชื่อ หนึ่งแล็ปทอปต่อเด็กหนึ่งคน หรือโน๊ตบุ๊คราคา 100 เหรียญสำหรับเด็ก เป้าหมายเพื่อให้เด็กในประเทศด้อยพัฒนาได้มีเครื่องคอมพิวเตอร์โน๊ตบุ๊คใช้ มีหลายประเทศที่เข้าโครงการใกล้ๆ บ้านเราก็มีกัมพูชา นอกจากนี้บ้านเราอยู่ในโครงการนำร่องด้วยครับ โครงการนี้มีสองกลุ่มที่ทำโครงการเหมือนกัน กลุ่มแรกของ OLPC และอีกกลุ่มริเริ่มเองโดยไมโครซอฟท์ ซึ่งในส่วนของไมโครซอฟท์ผมไม่ทราบความคืบหน้าครับ  สำหรับโครงการของ OLPC เมื่อ 23 กรกฎาคม ที่ผ่านมาได้เวอร์ชั่นเบต้าสุดท้ายออกมาแล้วครับ

โครงการของ OLPC เรียกโน๊ตบุ๊ตตัวนี้ว่า XO Laptop ใช้ระบบปฏิบัติการลีนุกซ์ Fedora Core 6 ครับ โปรแกรมมีหลายโปรแกรมทั้งเว็บบราวเซอร์อย่าง Firefox  จริงๆ ไม่ใช่ตัว Firefox แท้ๆ นะครับ เป็นตัวที่สร้างขึ้นมาใหม่เฉพาะโดยใช้ Xulrunner  นอกจากนี้มี RSS Reader ด้วยนะครับ เท่ไม่หยอก RSS ใช้ PenguinTV ครับ มีโปรแกรมอ่านเอกสาร และอื่นๆ ครับ ดูรายละเอียดเพิ่มที่เว็บของ OLPC

รายละเอียดด้านฮาร์ดแวร์ข้อมูลจาก APCMag ระบุไว้ว่าใช้ CPU  AMD Geode LX-700 ความเร็ว 433MHz รองรับ basic Athlon instruction sets อย่างเช่น MMX และ 3DNow! ส่วนหน่วยความจำใช้ RAM ขนาด 256MB (DDR333) ไม่มีไดรว์สำหรับ CD หรือ DVD นะครับ แต่มีช่อง USB 3 ช่อง พร้อม MMC/SD card slot มีระบบเน็ตเวิร์คแบบ Wireless ใช้ Marvell Libertas 802.11 b/g chipset นอกจากนี้ยังมีเสาอากาศเอกประสงค์ที่ปรับได้สองอัน สองเขาที่เห็นนั่นแหละครับ น่ารักดีนะครับ

ระบบเสียงใช้  Analog Devices AD1888 audio chipset (AC97 compatible) รองรับระบบเสียงสเตอริโอและไมโครโฟน มีแจ็ค Line-out และ Mic-out แถมมีกล้องพ่วงในตัวด้วยครับ เป็น Omnivision OV7670 VGA (640 x 480) camera  ผมเกือบลืมเรื่องจอไป จอเป็นแบบ dual-mode ความละเอียด 1200×900 ขนาด 7.5 นิ้ว TFT LCD รองรับ 2 โหมด คือ monochrome และ backlit color ส่วนแป้นพิมพ์เป็นแบบมาตรฐานพร้อมแป้นสัมผัส

ผมลองดาวน์โหลดตัว Live ISO มาลงในเครื่องเมื่อเช้านี้เพราะอยากดูหน้าตาครับ เอามาติดตั้งใน VMWare หน้าเป็นแบบนี้ครับ

หน้าตาล็อกอินเข้าระบบครับ บูตเข้าหน้านี้แป๊บเดียวเอง เรียบๆ เม้าท์ใหญ่ๆ รูปกากบาทมีหัวนั่นแทนตัวเราครับ คลิกเพื่อเปลี่ยนสีได้ ซึ่งจะมีผลต่อสีหน้าจอหลักหลังจากบูตเข้ามา

เข้ามาที่หน้าแรก หน้าตาเรียบๆ แบบนี้แหละครับ ตรงกลางบอก แอพลิเคชั่นที่รัน ด้านบนเกี่ยวกับเราและเครือข่ายรายรอบ รวมถึงแอพพลิเคชั่นที่เรียก ด้านล่างเป็นรายชื่อแอพพลิเคชั่นและฟังก์ชั่นที่มีให้

ลองวาดรูปกันครับ โปรแกรมวาดรูปอย่างง่าย

เวลาเรียกโปรแกรม RSS Reader เป็นแบบนี้นะครับ คลิกที่ด้านล่างโปรแกรมจะไปขึ้นไอค่อนตรงกลางจอ แสดงรายชื่อโปรแกรมที่เราเปิดอยู่

มาแล้วครับ RSS ผมเพิ่มบล็อก n-blue เข้าไปด้วย ปรากฎว่าดูได้ครับ แต่ภาษาไทยหายเกลี้ยง มี RSS Feed ที่ให้มาด้วยสองสามอย่างครับ เช่น ข่าวของ BBC

ลองตามลิงค์ใน RSS ไปดูเวอร์ชั่นเต็มของเอ็นทรี่ของผม คิดในใจว่าคงเรียกเว็บบราวเซอร์ขึ้นมา จริงอย่างว่าครับ เรียก Firefox ขึ้นมา แต่ก็เดี้ยงซะ Non Responding เฉยๆ ต่อหน้าต่อตา

เรียกบราวเซอร์ใหม่จากแถบคุบคุมด้านล่าง มาดูหน้าบล็อก n-blue กันครับ ปรากฏว่าสวยงาม ภาษาไทยไม่อ่านครับ ข้ามหมดเลย เหลือภาษาอังกฤษอยู่หร็อมแหร็ม

ไปกันต่อที่ I’m MeawDam พิมพ์ url บนช่องข้างบนแล้วกด enter ได้เลย แมวดำเป็นภาษาอังกฤษมีไม่ปัญหาครับ เพียงสังเกตเห็นว่า render CSS ไม่ถูกครับ รูปที่เป็นลิงค์มีขอบ ขณะที่เว็บเซ็ตบอร์เดอร์เป็น 0 แต่คงไม่ใช่เรื่องใหญ่ครับ เกือบลืม ช่อง address นั้นหลังเข้าเว็บแล้วจาก url จะถูกเปลี่ยนเป็น title ของเว็บครับ ง่ายดีนะ

กลับมาที่หน้าหลัก โฉมหน้าโปรแกรมทั้งหมดที่ผมเรียกขึ้นมาครับ

เล่นไปเล่นมาซักพัก ผมรู้สึกอย่างหนึ่งว่าการเปลี่ยนสลับระหว่างโปรแกรมหรือหน้าต่างยากอยู่หน่อยนึง คือต้องเลื่อนเม้าท์ไปมุมบนซ้ายอย่างเดียว สั่งปิดไม่ได้ เรียกโปรแกรมขึ้นมาก็ไม่ค่อยสะดวกครับ หน้าต่างสั่งบางอย่างเช่น ปิด บันทึก ที่เป็น dialog อักษรเล็กมาก อ่านยาก อยากลองใช้ก็ไปโหลดกันดูนะครับ หรือแวะไปอ่านความเห็นเป็นรีวิวของเด็กอายุ 12 ที่ทดลองใช้ก็ลิงค์นี้ครับ

XO Labtop จะออกวางจำหน่ายตามกำหนดการราวเดือนตุลาคมที่จะถึงนี้ครับ สำหรับประเทศไทยซึ่งอยู่ในโครงการนำร่องมาตั้งแต่ต้นผมไม่ทราบรายละเอียดความคืบหน้า ไม่แน่ใจว่าอยู่ภายใต้กระทรวงไหนระหว่างไอซีทีกับศึกษาธิการ และตอนนี้เสี่ยเหลี่ยมที่เริ่มโครงการนี้ก็ไม่อยู่แล้ว